Gwida għal min jitma' l-qtates

Kif tieħu ħsieb kolonja f'Malta u Għawdex

Kif titma' tajjeb, tisterilizza l-qtates u żżomm il-ġirien min-naħa tiegħek.

Rutina ta' kuljumRutina żżomm il-qtates b'saħħithom u tagħmilha faċli biex jinqabdu.

Isterilizza kull qattusB'xejn għal min jitma' l-qtates u huwa reġistrat, u żżomm il-kolonji żgħar.

Żomm il-postijiet privatiAqsam iż-żona online, qatt il-post eżatt fejn titma'.

It-tmigħ

Itma' fl-istess ħin u fl-istess post kuljum, 'il bogħod mill-bibien u mill-karozzi pparkjati.
L-ikel niexef iżomm aħjar fis-sħana. Poġġi daqs kemm jittiekel f'madwar 30 minuta, imbagħad naddaf. Post nadif jevita l-biċċa l-kbira tal-ilmenti.

Ilma, dell u kenn

Ħalli ilma frisk kuljum fi skutella tqila, u fis-sajf iċċekkjah darbtejn.
Id-dell huwa importanti minn Ġunju sa Settembru, u kenn minn kaxxa jgħin fix-xita tax-xitwa.

Għaliex naqbdu, nisterilizzaw u nreġġgħu lura (TNR)

Qattusa waħda mhux sterilizzata tista' jkollha diversi boton f'sena. L-isterilizzazzjoni twaqqaf il-qtates żgħar u tnaqqas il-ġlied, l-isprejjar u l-għajjat. Il-qtates jerġgħu lura fejn jgħixu, bil-ponta ta' widna waħda maqtugħa biex jidher li diġà ġew sterilizzati. Il-kampanja tal-gvern tagħmilha b'xejn. Ara kif tibbukkjaha.

Il-qbid tal-qtates

L-ewwel agħmel appuntament mal-veterinarju, imbagħad aqbad il-qattus filgħaxija jew filgħodu ta' qabel.
Aqbeż ikla waħda, u għid lil dawk l-oħra li jitimgħu l-qtates biex ma jitimgħuhomx dakinhar.
Uża nassa umana tal-kaxxa (issellef waħda jekk għandek bżonn) miksija bil-gazzetta, b'ikel b'riħa qawwija fin-naħa ta' wara.
Ibqa' fil-qrib. Qatt tħalli nassa armata waħedha, fix-xemx jew fix-xita.
Meta jinqabad, għatti n-nassa b'xugaman u żommha f'post kwiet sakemm tmur għand il-veterinarju.
Omm bi qtates żgħar? L-ewwel agħmel pjan għaż-żgħar. Itlob parir.

Wara l-veterinarju

Segwi l-parir tal-veterinarju, normalment lejl ta' mistrieħ, mgħotti u sħun, bi ftit ikel u ilma meta jqum.
Erġa' ħu kull qattus eżatt fejn qbadtu. Żona ġdida tpoġġih fil-periklu.
Innota kull qattus li ġie sterilizzat, bil-kulur, il-marki, id-data u ritratt.

Qattus marid jew imweġġa' fil-kolonja tiegħek

Ħudu għand veterinarju, jew ċempel rescue liċenzjat jew lil xi ħadd ieħor li jitma' l-qtates. Ħafna veterinarji jagħtu skont lil min jitma' l-qtates, għalhekk staqsi. Barra l-ħin, ara veterinarji ta' emerġenza.

Żomm privati l-postijiet tal-kolonja

Xi nies iweġġgħu l-qtates apposta. Aqsam iż-żona biss online, u għaddi l-postijiet eżatti privatament lil nies li tafdahom.

Ir-regoli f'Malta

Irreġistra mal-kunsill lokali tiegħek. Taħt ir-Regolamenti dwar min Jitma' l-Qtates (2024), it-tmigħ tal-qtates tat-triq f'post pubbliku huwa permess jekk int irreġistrat/a mal-kunsill lokali tiegħek. Min jitma' mingħajr ma jkun irreġistrat jista' jeħel multa ta' €50.
Meta tirreġistra, il-kunsill jistaqsik fejn tinsab kull kolonja, bejn wieħed u ieħor kemm hemm qtates, kemm minnhom huma sterilizzati, u d-dettalji ta' xi mikroċippa. Il-kunsilli jaqsmu r-reġistru mad-Direttorat tal-Benessri tal-Annimali. Ir-reġistru ma jiġix ippubblikat, għalhekk il-postijiet eżatti jibqgħu privati.
Min ikun irreġistrat huwa mistenni jgħin biex il-qtates tiegħu jibqgħu f'saħħithom u sterilizzati, u jirrapporta jekk jissuspetta li qed tinfirex xi marda. L-isterilizzazzjoni hija b'xejn permezz tal-kampanja tal-gvern. Ara kif tibbukkjaha.
Li tabbanduna annimal huwa illegali taħt l-Att dwar il-Benessri tal-Annimali, u l-moħqrija tista' twassal għall-ħabs. Irrapporta l-moħqrija lid-Direttorat tal-Benessri tal-Annimali fuq 153, estensjoni 17, jew lill-Pulizija fuq 112 jekk qed isseħħ issa.
F'proprjetà privata, ikseb il-permess tas-sid qabel ma titma'.

Sorsi

Iċċekkjat fit-28 ta' Settembru 2026. Ir-regoli u n-numri jinbidlu. Jekk tara xi ħaġa hawn li m'għadhiex aġġornata, jekk jogħġbok għidilna.

Għandek bżonn daqqa t'id? Nassa, lift għand il-veterinarju, jew xi ħadd jitma' minflokok.

Itlob l-għajnuna Ingħaqad biex tgħin